Wpisz średnicę i pasowanie, a zobaczysz luz albo wcisk razem z wykresem pól tolerancji.
Luz od 7 do 41 µm
Wepchniesz ręką, bez narzędzi. Wałek obraca się i przesuwa w otworze, a połączenie samo utrzymuje współosiowość.
Wałek stoi w osi otworu. Szczelina jest przerysowana, żeby była widoczna: im luźniejsze pasowanie, tym szersza.
| Element | Odchyłka górna | Odchyłka dolna | Wymiar najmniejszy | Wymiar największy | Tolerancja |
|---|---|---|---|---|---|
| Otwór H7 | +21 µm | 0 µm | 20,000 mm | 20,021 mm | 21 µm |
| Wałek g6 | -7 µm | -20 µm | 19,980 mm | 19,993 mm | 13 µm |
Zapis na rysunku: ⌀20 H7/g6 albo osobno: otwór ⌀20 H7 (0,000 / 0,021), wałek ⌀20 g6 (-0,020 / -0,007).
Pola tolerancji względem wymiaru nominalnego. Skala pionowa w mikrometrach.
Między wałkiem a otworem zawsze zostaje luz, więc części łatwo poskładać ręcznie, bez prasy i bez podgrzewania. Wałek może się w otworze obracać albo przesuwać. Takie połączenie samo z siebie nie przeniesie momentu: jeśli ma go przenosić, potrzebny jest wpust, kołek albo tuleja zaciskowa. Typowe miejsca: pierścienie łożysk w oprawach, prowadnice, panewki ślizgowe, tuleje dystansowe.
Wartości pochodzą z tablic ISO 286 dla średnic od 1 do 500 mm. Kalkulator liczy geometrię pasowania, a nie nośność połączenia. Przy połączeniach wciskanych przenoszących moment sprawdź naciski i naprężenia w piaście osobno.
Zasada stałego otworu oznacza, że otwór ma zawsze pole H, czyli odchyłkę dolną równą zeru, a pasowanie dobiera się odchyłkami wałka. Jest najczęstsza, bo otwory wykonuje się narzędziem o stałej średnicy: rozwiertakiem albo przeciągaczem, a wałek łatwiej doszlifować do dowolnego wymiaru.
Zasada stałego wałka oznacza, że wałek ma pole h, a pasowanie dobiera się odchyłkami otworu. Przydaje się, gdy na jednym wale o stałej średnicy trzeba osadzić kilka elementów o różnym charakterze połączenia.
Połączenia wał-piasta: przegląd rozwiązań oraz weryfikacja CAD przed produkcją.